Rất cần tiếng nói của toàn xã hội
Chúng ta học lịch sử dân tộc, tất nhiên đã nhận ra trải qua quá trình một ngàn năm bị giặc phương Bắc đô hộ, họ đã tìm mọi cách đồng hóa bọn “man di”. Nhưng mọi nỗ lực ấy đều trở nên vô ích! Vì sao? Vì dân ta vẫn bảo vệ được ngôn ngữ của chính mình. Xem thế để thấy, ngôn ngữ chính là sức mạnh vô hình nối kết muôn người thành một khối, nhờ vậy mới giữ được cái hồn Việt tồn tại cho đến ngày nay.
Thế nhưng đáng âu lo là trong thực tế trước mắt, khi cánh cửa văn hóa đã được mở rộng để đón nhận những làn gió mới từ văn hóa khắp năm châu thổi vào, thì lại có một số rất đông người bị choáng ngợp trước sự hội nhập ấy. Họ đã nhanh chóng muốn “hòa tan”, muốn chứng tỏ ta đây là người kịp thời thích nghi với thời đại giao lưu văn hoá, nên đã thể hiện một cách rất lập dị ra bên ngoài trong tiếng nói cũng như chữ viết mà đã có nhiều ý kiến đã phân tích.
Điều đáng lo ngại nhất mà người viết ưu tư chính là lớp trẻ, rường cột của đất nước. Do thiếu định hướng, lại ở trong độ tuổi thích bắt chước nhau nên các em đã vô tình làm cho ngôn ngữ dân tộc bị méo mó, hổ lốn và lai căng rất thảm hại. Các em ấy quên rằng, ngôn ngữ chính là công cụ giao tiếp, để qua đó hai cá thể hiểu và nhận ra ý nghĩ của nhau. Nếu nói, viết, mà người nghe, người đọc không hiểu thì phải xem đấy là sự thất bại trong cung cách hiển thị. Chẳng hay ho gì khi mà tiếng Việt trong sáng bị cưỡng bức, bị buộc đứng chung hàng với thứ ngôn ngữ tự chế và với tiếng Anh để đánh đố người khác.
Không chỉ nơi phòng chat, trong các cuộc trò chuyện với nhau, mà hiện nay ra đường, chúng ta sẽ dễ dàng bắt gặp những hình thức “cưỡng dâm” ngôn ngữ được phơi trần đằng sau những chiếc xe đạp điện:
Nào là “pé iu kẹo” (bé yêu kẹo)
“pé heo” (bé heo)
“pé kute (cute)” (bé dễ thương)…
Rất cần nghiêm túc nhìn lại hiện trạng và cần có sự đồng thuận của toàn xã hội trong việc bảo vệ, gìn giữ bản sắc, giá trị tuyệt vời của ngôn ngữ dân tộc. Đặt biệt là đối với lớp trẻ, nên giúp cho các em biết yêu tiếng nói quê hương để qua đó mới biết yêu tổ quốc mình.
Một câu chuyện vừa rất buồn cười, vừa rất đáng buồn lòng, tôi xin kể ra để mọi người suy ngẫm: Mới rồi trong ngày 20/11, sau khi lễ Hiến Chương Nhà Giáo xong, tôi gọi một em học sinh lớp 8, hỏi: “Em hiểu thế nào về câu ‘nhất tự vi sư, bán tự vi sư’ viết trên báo tường”? Em ấy trả lời: “Dạ câu ấy là có ý muốn ca ngợi tinh thần tu trì của một Phật tử, dù chỉ có một ngôi chùa người ấy cũng làm sư, nếu đem bán chùa thì người ấy vẫn quyết làm sư”!? Thế đấy! Hỏi sao không dễ dàng vong bản với các hiểu lệch lạc dường này!
Sơn Khê.
