Tân Liêu Trai Chí Dị

Người Đẹp Cây Vú Sữa

Đất An Nam trù phú, vùng Tây Nam Bộ nổi tiếng ruộng vườn cò bay thẳng cánh. Phía Đông Nam của Sài thành cũng là vùng trù mật, với những khu vườn đất đỏ cây trái xum xuê, những đồn điền cao su “vàng trắng” ở miệt Long Thành, Bình Ba…hầu hết đều do người Pháp quản lý.

Chủ Tây thời đó, dựa hơi vào quan Tây cai trị An Nam, đàn áp phu cạo tàn nhẫn. Tích, một phu cạo trẻ tuổi, tính khí hơn người. Một hôm thấy cảnh chủ Tây đi thanh tra vườn cao su, đánh đập phu cạo vì một vài sơ sót nho nhỏ, Tích giận rung người, sẵn móc cạo trong tay, Tích nhảy tới, chỉ một đường dao, cổ họng tên Tây đứt ngang.

Đã nhiều lần đi lấy măng, Tích cũng biết địa hình của vùng này. Tích băng rừng chạy về phía đông của đồn điền cao su Long Thành, qua Bà Rịa, Đất Đỏ vượt suối Đá Bạc đến địa phận Bình Ba. Ở vùng này cũng có một đồn điền cao su của Tây.

Trời chập choạng tối, Tích gõ cửa một căn nhà lá nhỏ sát bìa rừng. Một người đàn ông trung niên mở cửa. Nghe chuyện của Tích, ông ta cười ha hả:

-Quả là khí tiết của thanh niên An Nam. Cậu ở lại đây, rồi tính sau. Nhà tôi cũng chỉ hai cha con mà thôi!

Ở lại nhà Nguyễn ông, Tích mới biết Nguyễn là một chí sĩ tham gia phong trào chống Tây miệt Cần Thơ, vợ Nguyễn bị giết trong một trận càn quét của Tây vào mật khu. Nguyễn đưa con gái về đây lánh nạn chờ thời. Nguyễn cô nương tuổi vừa đôi tám xinh đẹp thuỳ mị, ngày ngày quảy gánh ra chợ nhỏ Bình Ba bán trầu cau.

Tích giúp gia đình Nguyễn bằng cách vào rừng đốn củi, mang ra chợ nhỏ Bình Ba bán kiếm thêm tiền cơm gạo.

Được non năm, một hôm Tích bán xong gánh củi trở về, bàng hoàng thấy nhà cửa đã cháy tan hoang, Nguyễn ông bị trói nơi gốc mận trước sân, đầu lìa khỏi cổ. Hàng xóm cho biết, lính Tây lùng bắt Nguyễn ông rồi chém đầu. Còn Nguyễn cô nương lúc đó bán ngoài chợ, có người báo tin cho biết, sợ không thoát khỏi lính Tây bắt hãm hiếp, đã treo cổ nơi cây vú sữa gần chợ nhỏ. Nguyễn chạy ra chợ, quả đúng xác Nguyễn cô nương còn đang lủng lẳng trên cành cây.

Bà con sợ vạ lây chưa ai dám đụng đến cả hai cha con. Tích ứa nước mắt trèo lên cây đưa xác Nguyễn cô nương xuống, mang về để trước sân cùng với Nguyễn ông. Hàng xóm giúp Tích chuẩn bị chôn cất cha con Nguyễn. Trong khi tẩm liệm, Tích tìm thấy chiếc khăn trong túi Nguyễn cô nương. Tích ôm khăn nức nở khi thấy chiếc khăn màu hồng có thêu tên Tích và Nguyễn cô nương. Hai người thầm thương nhau nhưng chưa có dịp thổ lộ thì Nguyễn cô nương đã ra người thiên cổ.

Chôn cất cha con Nguyễn xong, Tích giã biệt bà con hàng xóm ra đi. Từ đó chẳng ai biết Tích đi đâu, nghe đồn Tích gia nhập nghĩa quân chống Tây và sau đó tử trận. Còn Nguyễn cô nương, có lẽ còn vương vấn lụy tình, cứ đêm đêm về quanh quẩn gốc cây vú sữa ngâm thơ. Bà con khu xóm Bình Ba cũng không lấy làm sợ hãi, vì Nguyễn cô nương chẳng bao giờ làm hại gì ai. Lâu ngày, cây vú sữa già cỗi rồi chết mục, từ đó Nguyễn cô nương cũng chẳng bao giờ trở về nữa.

Bồ Tình Tang.

Lời bàn linh tinh của Bầu Nhạn:

Người xưa, chỉ mới vài ba thế hệ trước đây quả thực là khí khái, chẳng bao giờ chịu khuất phục trước kẻ đàn áp. Thương cho Nguyễn cô nương, tuổi vừa mới lớn đã phải quyên sinh chết theo cha để bảo toàn danh tiết. Kẻ hậu sinh có lẽ cần phải học hỏi thêm nhiều về những anh hùng vô danh của Cha ông ngày xưa nữa.