Mạch Nước Ngầm

Bờ Đá Xanh

Trong khoảnh vườn nhà chừng hơn sào đất, anh Tiếng trồng tiêu đủ loại, chẳng là mấy năm rồi tiêu đua nhau chết róc hàng loạt, anh nghe nói tiêu trâu mạnh hơn, nên kiếm mồi trồng, tuy ít trái nhưng có vẻ đỡ chết hơn, rồi tiêu Mã Lai, tiêu Phú Quốc…mặc dù tiêu cũng chết lai rai, nhưng chết bụi này thì có bụi khác bén lên, nhờ vậy thu hoạch cũng đủ chi dùng.

Cái giếng sau nhà có lẽ vì không chịu nổi nước tưới cho vườn tiêu nên cạn dần. Mà thật ra nó cạn cũng phải, trong làng xóm nhà nào cũng có máy hút tưới nước cho vườn, nhà nọ cách nhà kia chỉ vài ba chục mét, giếng nước cạn là phải. Nhất là mỗi buổi chiều máy nổ chạy xành xạch khắp xóm, có hôm anh Tiếng phải tắt máy chờ nước lên mới tiếp tục tưới được.

Có vài nhà đã thuê thợ đào sâu thêm vài mét để có nước trữ dưới giếng nhiều hơn. Anh Tiếng cũng bàn với vợ:

– Chắc nhà mình cũng đào thêm vài mét nữa, mà thuê thợ thì phải chờ, bây giờ người ta đào giếng trong rãy nhiều nên đa số thợ đào giếng vào rãy hết. Có lẽ tui với thằng Lịch hai cha con đào khỏi thuê.

– Anh không quen đào giếng sâu thế lỡ có gì thì nguy. Thằng Lịch mới lớn đã xuống giếng sâu lần nào đâu, cha con mới chỉ đào cái giếng cạn trong rãy sâu có mấy mét. Hồi này có nhiều tai nạn xảy ra chết người vì đào giếng rồi đó.

– Nhưng mà giếng nhà mình ở vùng này cũng không đến nỗi sâu lắm, mà cũng chỉ đào thêm chừng một mét là đủ.

Thế là cha con anh Tiếng chuẩn bị giây chạc đào giếng. Buổi sáng, anh Tiếng nổ máy hút cho cạn nước dưới giếng rồi mới có thể đào được, sẵn dịp thằng Lịch tưới cho tiêu luôn.  Anh Tiếng trèo xuống giếng theo bậc đào sẵn vào trong vách giếng, mùi ẩm ướt từ vách đất bốc ra làm anh muốn hắt hơi. Tay hơi run, nhưng anh đã cẩn thận cột thêm sợi dây an toàn ngang bụng, trên miệng giếng thằng Lịch giữ mối dây đã được cột chặt vào cây trụ quay sát thành giếng. Xuống tận đáy giếng, anh thấy hơi ngột ngạt khó thở, dù sao cũng chịu được. Có lẽ chỉ vì anh không quen đào giếng sâu thôi.

– Có sao không ba? Thằng Lịch hỏi vọng xuống.

– Cũng hơi khó thở, nhưng không sao đâu! Con lấy cái thùng cột dây thả xuống để chuẩn bị quay đất lên, ba bắt đầu đào đây.

Anh lấy cái cuốc vót nhọn đào xuống, lớp đá líp này trước đây do thợ đào họ nói là cũng không cứng lắm, nhưng là đối với mấy người thợ chuyên nghiệp, còn với anh thì quả thực là nó cứng như đá. Hì hục một lúc cũng đào được một lớp đá, anh xúc bỏ vào thùng cho thằng Lịch quay lên.

Mạch nước dù không mạnh lắm nhưng cũng đủ đầy nước làm cho anh khó đào. Anh gọi thằng Lịch:

– Con nổ máy hút bớt nước lên, nước nhiều quá rồi ba không đào được nữa.

Thằng Lịch lo lắng:

– Thế con nổ máy, ba ở dưới đó có sao không?

– Không sao đâu! Máy nằm trên đó, bên ngoài giếng rồi khói đâu có xuống dưới này được mà lo.

Chỉ mấy phút sau nước cạn, anh Tiếng lại tiếp tục đào. Cả ngày hôm đó anh Tiếng lên xuống mấy lượt nhưng có lẽ cũng chỉ sâu thêm chừng gang tay. Thằng Lịch thấy ba mệt nó muốn xuống đào một lúc phụ cho ba nó, nhưng anh Tiếng không cho, sợ nó chưa đủ sức chịu dưới giếng sâu.

Đến ngày thứ ba thì anh Tiếng chịu thua, có một khối đá to nằm giữa giếng có lẽ cũng lớn hơn cái thúng, với sức anh thì không làm sao được.

Chị Tiếng bàn:

– Thôi vậy được rồi, đào thêm cũng mệt chứ làm sao đưa cục đá đó lên được!

– Để tui kêu mấy người thợ đào giếng họ đục ra từng miếng nhỏ đem lên, hai bữa rồi chắc sâu chỉ thêm được vài gang thì chẳng ăn thua gì.

Hai người thợ đào giếng tới coi, họ xuống giếng đục thử hòn đá, nhưng nó cứng như sắt nguội, anh thợ sau khi đục đẽo mươi phút trèo lên nói:

– Cục đá này là cái lõi của lớp đá liếp bao quanh, rất khó lòng đục bể nó ra. Chỉ còn cách nổ kíp mìn cho nó bể nữa mà thôi.

Chị Tiếng nghe nói nổ mìn dưới giếng thì lắc đầu:

– Thôi, chừng ấy nước đủ rồi, nổ cả một quả mìn dưới giếng nó rung chắc cái nhà gạch tui nó sập mất, lại còn thuốc súng nằm dưới nước uống phải sinh bệnh.

Mấy anh thợ đào giếng cười:

– Tụi tui đào giếng quanh năm, giếng nào cần mới phải nổ mìn, nó chẳng nguy hại gì cho cái nhà, cho nước uống cả, hút lên tưới tiêu một ngày là lại trong veo chẳng mùi gì nữa đâu.

Anh Tiếng cũng biết quanh làng, nhất là ngoài rãy đào giếng nổ mìn là chuyện thường, nên không ngại, nhất là anh thợ đã trèo xuống giếng còn nói thêm:

– Cái giếng của nhà anh có mạch nước ngầm dưới hòn đá đó, nếu nổ được giếng sâu thêm cả mét, nước trong veo và hút mấy tưới tiêu cũng không bao giờ cạn.

Vậy là anh Tiếng quyết định thuê mấy người thợ đào thêm để nổ hòn đá đó.

Mấy người thợ mua kíp mìn, xuống giếng đục một cái lỗ giữa hòn đá, nhét kíp mìn vào rồi trèo lên. Trưa hôm đó, trong lúc chị Tiếng còn đi chợ, họ đã cho nổ. Anh thợ nói:

– Bây giờ chưa xuống được, chờ thêm vài ngày nữa cho mùi thuốc bay lên hết đã rồi tụi tui mới tới đem đá vụn lên. Mới nổ khí độc lắm!

Chị Tiếng đi chợ về nghe nói đã nổ mìn rồi chị ngạc nhiên:

– Ủa, vậy mà cứ tưởng khó khăn lắm. Thế bây giờ là xong rồi phải không?

– Chưa đâu mẹ, vài hôm nữa họ mới tới để đem đá vụn lên, bây giờ không khí ở dưới giếng độc lắm, họ không thể xuống giếng bây giờ được. Thằng Lịch nhanh miệng.

– Trời ơi! Vậy làm sao mà nấu nướng ăn uống? Không khí mà còn độc thì nước còn độc cỡ nào!

– Không phải vậy đâu! Mẹ mày cứ hay lo, thợ đào giếng chuyên nghiệp mà, trong làng này họ đã nổ mìn cả chục giếng rồi. Anh Tiếng giải thích.

– Tui nghe có nơi nổ mìn nổ bom gì dưới giếng, thế rồi có người chết nữa đó. Biết vậy thì khỏi nổ khỏi niếc gì, chừng ấy nước cũng có thiếu đâu.

– Nhưng mà mẹ cũng biết đó, họ nói là lấy cục đá lên là có mạch nước ngầm, tha hồ tưới mà nước lại trong ngon nữa.

– Ngầm với lại chẳng ngầm, đào sâu là có nước chứ xưa tới giờ tui có nghe ai nói mạch ngầm gì đâu!

Mấy bữa sau đám thợ đào giếng trở lại. Anh Tiếng và thằng Lịch cũng ở nhà để lo máy hút bơm nước lên. Người thợ đào giếng nhờ anh Tiếng nấu một nồi nước sôi thật lớn. Anh Tiếng lấy cái nồi nấu bánh ra kê lên mấy hòn đá nấu nước. Khi nước đã sôi sùng sục, anh thợ múc từng xô lớn đổ xuống giếng, anh nói:

-Đổ nước sôi xuống vậy, để hơi nước bốc lên mang theo cả khí độc tích tụ ở dưới, nếu không làm vậy xuống đáy giếng ngộp lắm.

Chừng nửa giờ sau, họ bắt đầu công việc, người thợ đào giếng trước khi trèo xuống còn cẩn thận cột một sợi dây ngang bụng để đề phòng có gì bất trắc. Anh ta cười nói:

– Thợ đào giếng ít khi làm vậy, chỉ những giếng có nổ mìn thì mới cột dây phòng hờ thôi. Mà thực ra anh em đào giếng đã có năm bảy anh toi mạng vì khinh thường cái khoản này. Ở phía xã bên kia có mấy thanh niên đào giếng nhà cũng vì không nghĩ đến nguy hiểm nên chết oan.

Anh Tiếng cũng đã nghe nói nhiều đến cái vụ này nên cũng lo lắng:

– Anh cẩn thận nha, nếu xuống thấy ngộp thì lên ngay, hôm nay không xong thì tuần sau cũng được đâu có vội gì.

Nói xong anh tắt máy nổ, hút cả giờ giếng đã cạn. Thằng Lịch cũng ra vẻ lo lắng, nó đã nghe nhiều về cái vụ nổ mìn dưới giếng, mấy ngày trước đứng xem nó bịt tai để khỏi nghe tiếng nổ từ dưới giếng, thực ra giếng sâu cả gần hai chục mét nên cũng chẳng thấy rung chuyển gì cả, tiếng nổ thì hầu như cũng chẳng làm ai giật mình. Người thợ phụ giòng dây thừng xuống giếng theo người thợ chính, vừa cười vừa nói:

– Đừng lo, anh Tánh này đã lâu năm kinh nghiệm, xuống mà khó chịu anh lên liền.

– Ừ, thấy anh em cẩn thận vậy tui cũng yên chí, chứ có bề gì tui cũng không yên.

Anh Tánh xuống nửa giếng nói vọng lên:

– Tới đây chưa thấy gì cả, mùi thuốc còn ít lắm, có lẽ không sao đâu.

Chân anh Tánh chạm nước, anh cúi xuống đưa tay mò lớp đá xem coi mìn nổ có vỡ hòn đá ra không, chợt anh nói to:

– Chắc tui phải lên ngay, mới có vài phút mà thấy ngộp quá rồi!

Anh Tánh lật đật leo lên, người thợ phụ có vẻ lo lắng, anh ta biết là không ổn, vì kinh nghiệm đi làm với nhau ít khi anh Tánh xuống giếng mà chỉ vài phút là lên.  Anh Tiếng xanh mặt, hai người cầm sợi dây phụ kéo để anh thợ leo lên nhanh hơn. Sợi dây kéo lên có vẻ nặng hơn, có lẽ anh thợ đuối sức, anh thợ phụ nói lớn với anh Tánh:

– Rán nghe anh Tánh, tụi tui kéo phụ.

Không nghe anh thợ nói gì cả, có lẽ anh để dành sức leo lên, chỉ còn chừng vài mét nữa là tới miệng giếng, tự nhiên anh Tánh buông tay khỏi thành giếng, hai người ghì chặt sợi dây nặng trĩu, anh Tiếng hốt hoảng:

-Trời ơi! Sao vậy?… Lịch, con qua kêu ông Bảy nhanh lên!

Thằng Lịch mặt cắt không còn chút máu vội vàng chạy đi. Người thợ phụ nói trong tiếng thở đứt quãng:

-Anh…và tui rán… giữ giây…kéo lên!

Cả hai người rất vất vả, vì anh Tánh đã ngất xỉu. Chỉ vài phút sau, mấy người hàng xóm qua giúp kéo dây nữa, người thợ phụ trèo xuống mấy bậc để đỡ dưới lưng anh thợ. Họ đặt anh Tánh nằm dài ra, anh thợ phụ hô hấp nhân tạo có vẻ thành thạo. Anh Tánh bị ngạt thở nhưng chưa trầm trọng đến mức ngưng thở. Cũng may là anh thợ chính đã kịp thời nhận ra không thể ở lâu hơn dưới giếng, nếu chỉ thêm vài phút ở lại có thể anh ta bị nguy hiểm hơn. Càng ở độ sâu hơn, càng ngộp, nguy cơ tử vong càng cao. Sợi dây an toàn cột ngang lưng đã giúp cứu sống anh.

Chị Tiếng vừa đi chợ về thấy trước sân nhà đầy người, chị hốt hoảng:

– Có chuyện gì vậy? Lịch ơi!

Vừa vội vàng chạy vào nhà chị vừa mếu máo khóc, một người hàng xóm nói:

– Không có chi đâu chị Tiếng, anh thợ đào giếng bị ngộp mà đưa lên rồi, không có chi đâu!

Một lúc sau, anh Tánh tỉnh lại, mọi người thở phào nhẹ nhõm. Uống một ngụm nước, anh Tánh mỉm cười nói:

– Cám ơn bà con, thực tình tui cũng nóng làm cho xong, chứ nổ mìn phải đợi cả mươi ngày thì mới có thể xuống hốt đá lên được. Xuống gần tới đáy, tui thấy cũng hơi khó chịu, nhưng cũng muốn xuống tận nơi xem cho biết hòn đá bể ra cỡ nào.

Ngừng một lát, anh nói tiếp:

– Dù sao tui cũng hốt hết mớ đá này lên cho nhà anh Tiếng, bà con đừng lo, tui sẽ cẩn thận hơn nữa, cứ xem tui là dân thợ đào giếng lâu năm mà còn xuống giếng với cái dây ngang bụng. Gặp anh làm ẩu là coi như bỏ mạng.

Anh Tánh sau vài tuần đã quay lại cùng với mấy người thợ dọn sạch mớ đất đá dưới giếng. Quả đúng như lời anh thợ đào giếng nói, bên dưới hòn đá sâu thêm gần mét, có mạch nước lớn, cha con anh Tiếng tha hồ tưới cho vườn tiêu. Mỗi lúc nghĩ lại chuyện đó, anh Tiếng vẫn cảm thấy toát mồ hôi, suýt chút nữa vì cái mạch nước ngầm mà toi một mạng người.

Bờ Đá Xanh