Tình
Nghĩa Đồng Hương Bình Giả (Houston, Texas)
Nguyễn Duy-An
Tôi đến phi trường George Bush Intercontinental ngày Thứ
Năm (15-06-2006). Mới hơn 10 giờ sáng nhưng khí hậu bên ngoài đã nóng như thiêu
như đốt. Tôi gặp anh Phan Huy Đình (Quy Hậu, Làng Ba) ngay tại quầy nhận hành lý
và cùng nhau ngồi tán gẫu chờ đón cha Phêrô Nguyễn Thái Phúc (Quan Lãng, Làng
Ba) sẽ đến vào lúc 11 giờ từ New Orleans, Louisiana. Từ Hoa Thịnh Đốn, tôi xuống
Houston tham dự ngày truyền thống Vinh Quy Bái Tổ do trung tâm Văn Hóa Việt Nam
tổ chức để vinh danh các sinh viên Việt Nam tốt nghiệp đại học niên khóa
2005-2006, và lấy thêm mấy ngày nghỉ để cùng cha Phúc đi thăm một số bà con đồng
hương Bình Giả vùng Houston nhân dịp ngài qua Mỹ du lịch.
Chuyến bay từ New Orleans đã đáp xuống phi trường khá lâu
rồi, nhưng chúng tôi vẫn không thấy cha Phúc xuất hiện. Tôi đã gọi điện thoại
cầm tay của ngài mấy lần nhưng chỉ để lại lời nhắn vì ngài đã tắt điện thoại từ
khi lên máy bay. Tôi trấn an anh Đình là cha Phúc không thể đi lạc vì hai anh em
chúng tôi đứng ngay lối ra chính… Nhớ lại cảm giác của những ngày đầu tới Mỹ,
tôi nghĩ chắc “cụ” ấy còn ngồi trong máy bay chờ người ta xuống hết rồi mới dám
từ từ đi theo. Tôi lại gọi điện thoại thêm mấy lần nữa mới nghe giọng trả lời
khàn khàn:
– Alô… Duy An hả?
– Cụ đang ở đâu vậy? Mình gọi nãy giờ không thấy trả
lời… Có nghe lời nhắn trong điện thoại không? (Cha Phúc và tôi là nghĩa tử của
cha cố Phêrô Trần Đình Trọng nên chúng tôi lúc nào cũng thân nhau như anh em).
– Mình mới ra khỏi máy bay… Mở điện thoại di động, nghe
“bíp bíp” nhưng nỏ biết mần răng mà nghe cả. Anh đang ở mô rứa?
– Cụ cứ theo những người trong máy bay, đi về hướng nhận
hành lý. Nhớ theo mấy cái mũi tên có chữ “Baggage Claim”, mình và Đình đang đứng
ngay chỗ cầu thang.
Vừa mới ngưng điện thoại với cha Phúc, anh Phạm Minh Tuấn
(Xuân Phong, Làng Hai) lại gọi điện thoại cho tôi để hỏi thăm xem máy bay “ông
cha” đã tới chưa. Theo chương trình dự tính, anh Đình sẽ chở cha Phúc và tôi ghé
thăm gia đình anh chị Tuấn ngay sau khi rời phi trường, trước khi về nhà anh chị
Đình là nơi cha Phúc sẽ “tạm trú” trong thời gian ở Houston. Tôi cố ý sắp xếp
cho cha Phúc ghé thăm gia đình anh chị Tuấn vào ban trưa vì anh Tuấn phải đi làm
vào lúc 2 giờ chiều, nhưng chúng tôi không ngờ anh Tuấn lại “call sick” (cáo
bệnh) để nghỉ làm hôm đó hầu có dịp tâm tình với ông cha đồng hương chưa một lần
gặp mặt, mặc dầu anh Tuấn đã từng là học trò tiểu học của ông cố Quản (thân sinh
cha Phúc) từ trước khi cha Phúc chào đời.
Với tài “nội trợ” của chị Tuấn, anh em chúng tôi được tiếp
đãi một bữa cỗ linh đình đầy đủ “cao lương mỹ vị” kéo dài tới gần 4 tiếng đồng
hồ. Cha con, anh chị em vừa ngồi coi đá banh (World Cup), vừa to nhỏ hết chuyện
làng trên xóm dưới, hỏi thăm từ đời ông cố, ông sơ tới tình hình sinh hoạt của
bà con Bình Giả tại Houston và những nơi cha Phúc đã có dịp ghé thăm từ hôm đặt
chân tới Mỹ: Từ Wichita (Kansas), sang Sacramento, San Francisco, San Jose,
Orange County (California) tới Portland (Oregon) rồi New Orleans (Louisiana)…
Chúng tôi về tới nhà anh Phan Huy Đình ở vùng Spring,
Texas lúc gần 5 giờ chiều. Vừa về tới nhà, cha con anh Đình đã vội vàng xăn tay
áo “xử trảm” 3 con vịt sống đã mua sẵn và đang nhốt trong nhà bếp để làm món
tiết canh và cháo vịt tiếp đãi cha Phúc. Hơn 20 năm ở Mỹ, đây là lần đầu tiên
tôi nhìn lại cảnh cắt tiết, vặt lông… để thấy lòng nôn nao nhớ những ngày còn
sống ở Bình Giả. Tôi ngạc nhiên thật nhiều khi nhìn 2 cháu bé con anh chị Đình,
những đứa trẻ được sinh ra trong trại tỵ nạn Thái Lan và lớn lên ở Mỹ nhưng cũng
thưởng thức món tiết canh vịt tận tình. Đúng là cha nào con nấy!
Trong lúc chén tạc chén thù tại nhà anh Đình, chúng tôi
nhận được tin về việc thay đổi giờ giấc thánh lễ vào ngày Chúa Nhật. Đáng lẽ cha
Phúc sẽ đồng tế thánh lễ 9:15 tại nhà thờ Lộ Đức, nhưng vì một vài lý do đặc
biệt, cha chánh xứ đã báo tin cho chị Lộc (La Nham, Làng Ba) sẽ mời cha Phúc
cùng đồng tế vào lúc 11:15. Chính vì sự thay đổi giờ giấc thánh lễ vào phút chót
này đã tạo cơ hội cho tôi nhận ra tình nghĩa đồng hương của bà con Bình Giả tại
vùng Houston, Texas. Ban Đại Diện và anh em bà con chia nhau gọi điện thoại báo
tin việc thay đổi giờ giấc, kêu gọi mọi người cùng đến tham dự thánh lễ và tiệc
mừng “cha đồng hương” ngay sau thánh lễ tại nhà anh chị Phúc – Thể (La Nham,
Làng Ba), cũng là ngày Father’s Day. Thêm vào đó, bà con cũng xin phép để cha
Phúc cùng đến đồng tế thánh lễ an táng của một người Bình Giả tại Giáo Xứ
La-Vang vào lúc 10 giờ sáng Thứ Sáu.
Chúng tôi chở cha Phúc cùng đến nhà thờ La-Vang tham dự
thánh lễ an táng của anh Phanxicô Xaviê Nguyễn Đức Hiền, rể ông bà Uý Thu – con
ông bà Bảy (Nghi Lộc) vừa bị tử nạn vào lúc 1:30 sáng ngày 11 tháng 6 năm 2006
tại Houston, Texas. Cha Phúc cùng đồng tế với cha xứ và cha phó giáo xứ La-Vang
với rất nhiều bà con Bình Giả đến tiễn đưa người anh em đồng hương tới nơi an
nghỉ cuối cùng. Cũng tại nhà thờ La-Vang, chúng tôi gặp được thầy Đức (Làng Một)
và một số bà con Bình Giả từ Việt Nam qua Mỹ du lịch… Và cũng tại đây, một
người “đệ tử” cũ của cha Phúc gốc xứ Ngọc Hà (nơi cha Phúc từng giúp xứ khi còn
làm thầy) đã xin phép nghỉ việc hôm đó và tới gặp “thầy cũ” để làm tài xế chở
cha Phúc đi thăm Houston.
Sau thánh lễ an táng ở nhà thờ La-Vang, chúng tôi ghé về
vùng Lộ Đức chào thăm mấy gia đình gốc giáo xứ Vinh Trung trước khi tới dùng cơm
trưa tại nhà chị Lộc (La Nham, Làng Ba). Vừa đậu xe trước nhà ông bà Tin (La
Nham, Làng Ba), tôi xuống trước định tới bấm chuông thì cánh cửa “garage” tự
động mở lên! Vì đã gặp bà Tin, chị San, chị Thể sau thánh lễ an táng nên tôi
đoán họ đã gọi điện thoại về nhà và ông Tin đã chờ sẵn, nhưng thực ra không phải
vậy. Đây chỉ là một sự trùng hợp ngẫu nhiên. Tôi bước vào, cúi đầu chào ông Tin:
– Chào ông Tin. Ông khỏe không? Con đưa cha Phúc tới chào
thăm ông bà và gia đình.
– Phài. Phài… Con chào cha.
Ông Tin là người đi cùng ghe với tôi hồi vượt biên năm
1983, và tôi cũng đã từng đưa mẹ tới chơi mấy lần vào năm 2002 khi mẹ tôi qua Mỹ
du lịch, nhưng vì tuổi tác đã cao nên ông không nhận ra. Tôi vội vàng đính
chính:
– Con là An con bà Minh Quy-Hậu, còn cha Phúc đang đứng
ngoài cửa.
– Phài. Rứa bà cũng khỏe chi? Mấy năm ni tui yếu nhiều
rồi, mắt lờ mờ, tai ù ù… Bà nhà tui đi đám ma chưa về.
Tôi nói lớn hơn:
– Mẹ con đang ở Việt Nam; tháng sau con đưa gia đình về
thăm.
Tôi cầm tay kéo ông ra cửa chào cha Phúc nhưng hình như
ông không còn nhớ cha Phúc là ai nên cũng chỉ cúi đầu chào rồi cười cười. Tôi
xin phép sang thăm nhà ông bà Binh (Nhân Hòa, Làng Ba) ở ngay bên cạnh. Ông vui
vẻ:
– Phài… Chút nữa đưa bà trở lại hây.
Hình như ông Tin vẫn yên trí là tôi đưa mẹ đến chơi như
mấy năm trước. Chúng tôi băng qua vườn sang bấm chuông nhà ông Binh nhưng không
thấy ai ra mở cửa. Tôi đưa cha Phúc vòng ra phía sau thăm mảnh vườn trồng rất
nhiều loại rau, dưa, bầu bí… Thấy cửa sau không khóa, tôi đi vào nhà bếp, đảo
một vòng cũng không thấy ai trong nhà nên trở ra xe tới nhà chị Lộc dùng cơm
trưa.
Tôi yên trí anh Đình có địa chỉ nhà chị Lộc nhưng cuối
cùng mới biết là anh ta cũng chỉ tới một lần khá lâu rồi nên không nhớ và chúng
tôi bị lạc. Gọi điện thoại mấy lần cũng không được, cuối cùng gọi được cho anh
Phúc (con trai bà Bình) đang ở ngoài tiệm, xin địa chỉ và nhờ anh chỉ đường. Tới
nơi chúng tôi mới biết là lúc đó chị Lộc đang lo cơm nước phía sau nên không
nghe chuông điện thoại, còn bà Bình (mẹ chị Lộc) thì hầu như không bao giờ nhấc
điện thoại, còn anh Huân (anh chị Lộc) lúc đó đang lang thang ở sân trước để chờ
đón “ông cha” đồng hương. Gia đình bà Bình và chị Lộc mới qua sau này nên còn
nhớ cha Phúc (lúc đó còn làm thầy ở Làng Ba) nên chuyện trò rất thân tình sau
nhiều năm xa cách. 
Mọi người nôn nao thăm hỏi hết ông câu, ông trùm rồi ca
đoàn, huynh trưởng thiếu nhi… người còn ở Bình Giả, kẻ ở Âu Châu, người bên
Úc, bên Mỹ. Tôi “năn nỉ, ỉ ôi” mời bà Bình cùng về Việt Nam theo lời mẹ dặn
trong điện thoại hôm tôi gọi về trước khi xuống Houston nhưng bà nói “chịu thôi,
tui yếu lắm rồi, nỏ đi được mô”. Trong lúc cha Phúc cùng bà Bình, chị Lộc và anh
Đình nói chuyện “quá khứ” về những sinh hoạt của giáo xứ Vinh Trung, tôi và anh
Huân “bàn chuyện tương lai” vì anh Huân đi từ năm 1975, và tôi cũng đã gặp anh
Huân từ trước nên hai anh em nói chuyện Mỹ trong khi các “đấng bậc” ngồi ôn lại
kỷ niệm ngày xưa. Bữa cơm gia đình tại đây đã khơi lại trong tôi những kỷ niệm
mấy năm trước khi đưa mẹ đi thăm bà con Bình Giả tại vùng này. Mẹ tôi nhất định
tới ngủ mỗi nhà một hôm để tâm sự với “mấy bà bạn” thay vì ở khách sạn với gia
đình tôi. Tình nghĩa đồng hương của bà con Bình Giả nhiều khi còn thắm thiết hơn
anh em bà con ruột thịt.
Sau khi dùng cơm trưa, chúng tôi chở cha Phúc trở lại nhà
ông bà Binh. Tôi bàn giao cha Phúc cho “đệ tử” của ngài và anh Đình để “đi
lo công việc” và thăm những bạn bè tại đây.
Anh Đình cho tôi biết cha Phúc đã đi thăm nhiều gia đình
khác và đâu đâu cũng được bà con tiếp đón rất thân tình. Rất nhiều người gọi
điện thoại cho tôi để “tìm ông cha” kể cả gia đình bà cô của ngài. Sáng Thứ Bảy,
trong lúc tôi ngồi uống cà phê với bạn bè ở khu Hồng Kông 4, ông dượng của ngài
cũng gọi điện thoại cho tôi để chỉ đường vì sợ “ông cha cháu” đi lạc không tới
dùng cơm trưa với gia đình dượng được. Ai ai cũng nghĩ tôi là người tháp tùng và
lái xe đưa cha Phúc đi chơi chứ đâu biết tôi chỉ “đem cha bỏ chợ” í quên “bỏ nhà
thờ” rồi vui chơi với bạn bè chứ đi theo “ông cha” không có mục gì hấp dẫn ngoài
việc thăm hỏi “chuyện bên nhà”. Tôi xé lẻ đi riêng từ trưa Thứ Sáu tới gần trưa
Chúa Nhật mới gặp lại “ông cha” và bà con Bình Giả ở nhà thờ Lộ Đức.
Nhờ sự sắp xếp của bà con Bình Giả nên sau thánh lễ đồng
tế, cha chánh cứ đã giới thiệu cha Phúc để ngài chia sẻ mấy lời với giáo dân Lộ
Đức, và sau thánh lễ đã được giáo dân dâng cúng để giúp ngài có thêm phương tiện
làm việc tông đồ, đặc biệt là việc tu tổ lại Nhà Giáo Lý làm nơi sinh hoạt cho
giới trẻ trong giáo xứ của ngài bên Việt Nam. Bà con Bình Giả từ nhiều giáo xứ
khác nhau đã tề tựu về nhà thờ Lộ Đức tham dự thánh lễ và “tay bắt mặt mừng” tâm
tình với “ông cha trẻ” đồng hương. Chúng tôi là những người cuối cùng rời nhà
thờ vì bà con ai ai cũng muốn có dịp bắt tay và nói chuyện với “ông cha”, nhất
là những người không thể tới tham dự bữa tiệc “đồng hương” vì hôm đó cũng là
ngày Father’s Day nên nhiều người có chương trình riêng.
Bữa cơm họp mặt mừng “cha đồng hương” của bà con Bình Giả
ở Houston quy tụ khoảng 5, 6 chục người, từ những cụ già tới những em bé còn nằm
trong nôi. Ngoại trừ một số người Làng Ba, đại đa số không ai biết cha Phúc từ
trước, nhưng ai ai cũng vui mừng hớn hở đón tiếp và hãnh diện vì được gặp “ông
cha nhà mình”. Anh Phạm Minh Tuấn đại diện bà con khai mạc chương trình cũng như
giới thiệu chi tiết về cha Phúc, và tôi cũng được “hưởng ké” một chút hào quang
của “người em tinh thần” vì tôi được cha cố Trần Đình Trọng nhận làm con trước
cha Phúc.
Cũng diễn văn khai mạc, phát biểu cảm tưởng, chụp hình lưu
niệm… Thôi thì nhà trên, nhà dưới và cả ngoài vườn đâu đâu cũng “tràn trề”
thức ăn thức uống. Sau khi khai mạc, tôi “bị” mời lên nhà trên để ngồi chung với
các bậc “lão thành” tiếp đãi ông cha đồng hương, nhưng chỉ mấy phút sau tôi
“dọt” xuống bếp rồi ra vườn sau, lấy cớ để cám ơn các bà, các chị về bữa tiệc
hôm đó để “tán gẫu”. Đại đa số giới trẻ quy tụ sau vườn, vừa ăn vừa trò chuyện
nổ như pháo bông ngày lễ Độc Lập Hoa Kỳ… Bầu không khí họp mặt, chuyện trò với
rất nhiều bà con đồng hương, nhất là nhóm bạn trẻ ở ngoài vườn đã khơi lại trong
tôi những kỷ niệm một năm về trước trong dịp Đại Hội Đồng Hương Bình Giả tại
Atlanta, Georgia. Nhiều người hỏi tôi “khi mô ta họp mặt nữa hầy?” Bà con tới
họp mặt mừng “cha đồng hương” nhiều lắm nên tôi không thể nhắc hết tên mọi
người… Ngay cả tấm hình lưu niệm cũng chỉ có hình khoảng một nửa vì còn nhiều
người “bận rộn” dưới bếp hoặc ngoài vườn. Cũng tại bữa tiệc này, cha Phúc và tôi
gặp lại một người em “linh tông” cũng là con của cha cố Trần Đình Trọng là cô
Đặng Thị Nghiêm và chồng là anh Bùi Văn Hanh (Bình Thuận, Làng Ba). Anh chị Hanh
Nghiêm có tất cả 9 người con, không biết cha Phúc gặp được mấy cháu?
Chúng tôi bùi ngùi chia tay lúc 4 giờ chiều vì nhiều gia
đình phải về tổ chức tiệc mừng Father’s Day vào buổi chiều. Tối hôm đó tôi còn
gặp lại cha Phúc, gia đình anh chị Tuấn, và gia đình anh chị Đình tại nhà hàng
Ocean Palace trong bữa tiệc Vinh Quy Bái Tổ. Đáng lẽ tôi theo cha Phúc về ngủ
tại nhà anh chị Đình tối đó, nhưng tôi gặp lại một người bạn cũ (xa nhau từ năm
1975) tại đây nên lại một lần nữa “đem cha bỏ chợ” để theo bạn bè. Xin lỗi “ông
cha” thật nhiều!
Sáng Thứ Hai tôi phải ra phi trường trở về Hoa Thịnh Đốn
tiếp tục đi cày. Tôi gọi điện thoại hỏi thăm và biết tin cha Phúc còn đi thăm
rất nhiều gia đình Bình Giả khác cho tới Thứ Tư, và rất cảm động vì tình nghĩa
mọi người đã dành cho ngài trong dịp ghé thăm Houston, Texas. Ngồi viết lại
những dòng này, tôi vẫn nghe văng vẳng đâu đây những tâm tình của anh Phạm Minh
Tuấn phát biểu trước lúc khai mạc bữa tiệc mừng “cha đồng hương”: Ai cũng có một
quê hương để nhớ để thương, để ấp ủ trong lòng cho dẫu phải phiêu bạt tới chân
trời góc biển nào cũng không bao giờ quên được!
Tôi xin khắc ghi vào tâm khảm những kỷ niệm của
chuyến đi này như một lời tri ân chân thành với tất cả bà con Bình Giả vùng
Houston, Texas vì những cảm tình mọi người đã dành cho cha Phêrô Nguyễn Thái
Phúc và cá nhân tôi trong những ngày vừa qua. Một lần nữa tôi xin chân thành cám ơn
anh Phạm Minh Tuấn và Ban Đại Diện đồng hương Bình Giả Houston đã sắp xếp và tổ
chức một ngày họp mặt đầy tình nghĩa để tiếp đón cha Phúc và tôi; xin cám ơn gia
đình anh chị Phúc – Thể đã tiếp đón chúng tôi về nhà; xin cám ơn mọi người đã
tiếp nhận chúng tôi như một người thân thương trong Đại Gia Đình Bình Giả… Tôi
viết lại những dòng này như một lời nhắc nhở cho chính tôi về “Quê Hương Yêu
Dấu” của mình, và cũng nhớ thật nhiều những ngày họp mặt đồng hương năm
2005 tại Atlanta, Georgia để kỷ niệm 50 Năm Di Cư và Thành Lập Làng Bình Giả. Tôi xin
gởi lại tâm tình trong lời chia sẻ cảm tưởng hôm đó: “Cho dẫu trôi
dạt tới phương trời nào, có làm tới chức vụ gì đi nữa, mãi mãi tôi vẫn là con,
là cháu, là anh em của người Bình Giả.”
Ôi! Đẹp quá tình nghĩa đồng hương BÌNH GIẢ — Quê Hương Yêu
Dấu.
Nguyễn Duy-An
(Viết tặng bà con Bình Giả vùng Houston, Texas: Cuối tháng 6, 2006)
