Nhớ hoài nồi canh xơ mít

Do yêu cầu của công việc, con đã đi khắp nơi trên chiều dài quê hương. Ở mỗi chốn dừng chân, con đều được thưởng thức món ăn ngon. Phải công nhận là nghệ thuật nấu nướng của mỗi miền đều có nét đặc thù riêng. Nhờ vậy, con có cơ hội mở mang tầm nhìn, khẩu vị thêm tinh tế, cảm thụ được nét văn hóa ẩm thực của dân tộc ta rất phong phú.

Nhưng mẹ ơi! Dù con ăn lắm cao lương mỹ vị, cũng không làm sao quên được món ăn đồng nội, mà ngày còn ở đất quê mẹ vẫn thường nấu cho cả nhà cùng ăn. Nhớ hoài nồi canh xơ mít ngát hương của mẹ, nó đã giúp con đưa cơm liên tục, lấp đầy cái bụng rỗng sau mỗi buổi học và cả sau khi lùa bò về chuồng cuối chiều.

Mẹ tài thật! Cái thứ xơ còn lại trong quả mít tưởng chừng chỉ có thể ném cho bò ăn, nhưng qua tay mẹ, nó biến thành một thứ rau vô cùng độc đáo, để từ đó nấu thành nồi canh chua cá lóc tuyệt ngon. Ngày đó! Hễ ăn mít xong, mẹ sẽ lạng hết xơ còn lại, xé tơi nó ra, trộn muối nhồi thật kỹ, rồi cho vào thố nén chặt. Chỉ mấy ngày sau, xơ mít trong thố dậy men chua và thơm nồng. Mẹ dặn anh Hai, ra ruộng câu về cho mẹ vài con cá lóc. Có cá rồi, mẹ hái loanh quanh ngoài vườn ít rau om, trái ớt, nhổ bụi hành lá trồng riêng trong chậu và thêm thìa bột ngọt là đủ các thứ cần thiết cho nồi canh chua.

Trưa tan trường, con quăng cặp chạy ù vào bếp vì không cưỡng lại nổi cái mùi thơm chẳng thể lẫn vào đâu được từ gian bếp tỏa ra. Chan đầy ứ tô cơm, gắp một khúc cá có cái cả đầu rồi ra bờ giếng nơi gốc cây mít to tướng tỏa bóng mát, ngồi đấy ăn ngấu nghiến, húp xùm xụp. Canh ngọt đậm đà chất đạm của cá, lại chua chua, ngọt ngọt của mít, rồi thêm vị cay nồng của ớt khiến con đổ mồ hôi nhễ nhại, phải cởi hết áo ra ăn mới đã.

Giờ mẹ đã tuổi cao, theo chú út về phố ở. Thế nên không còn được chan chan, húp húp cái món canh chua cá lóc thuở ấu thời. Thú thực là nhiều lúc ê hề với rượu thịt, con bỗng nghe thèm nồi canh đồng nội ngày nào. Nhưng có nhà hàng nào thỏa mãn được cho con đâu! Thỉnh thoảng lên thăm mẹ, trong bữa cơm con hay nhắc lại chuyện nồi canh hồi bé, mẹ mắng yêu: “Cha anh, rõ là đồ xấu đói”.

Mẹ ơi! Có lẽ món ăn này sẽ đi vào quá khứ mất thôi, vì ngoài mẹ, chẳng ai trong gia đình mình chịu khó lui cui nhồi nhét, chế biến cái thứ sản phẩm rẻ tiền này nữa. Đành vậy chứ làm sao bây giờ mẹ ạ! Thời đại công nghiệp thiếu gì món ngon làm sẵn, ai hơi đâu mày mò cho mất công như mẹ.

Con sẽ nhớ mãi nó trong tiềm thức, nhớ hình ảnh mẹ hằng chịu thương, chịu khó vì chồng vì con. Hạnh phúc đối với con không ở đâu xa, mà chính từ những điều nhỏ nhặt, rất bình dị mẹ đã để lại tựa hồ như nồi canh xơ mít, nó đã lớn lên cùng con theo năm tháng.

Sơn Khê