AIDS Đã Về Đến Dân Tộc JARAI
Hôm nay 1/6 ngày Quốc Tế Thiếu Nhi, nếu như các trẻ em khác, ngày hôm nay lẽ ra các em được đi chơi với bố mẹ; còn các em bị nhiễm HIV lại phải ở nhà lủi thủi một mình. Chính vì vậy mà tôi mới có cơ duyên gặp hai mẹ con hay đúng hơn là 3 (cả đứa bé 7 tháng tuổi đang nằm trong bụng) người dân tộc Jarai.
Mới đầu gặp mặt, tôi không nghĩ đó là người dân tộc; bởi vì trông chị trắng trẻo và đứa con cũng trắng không khác gì người kinh. Tôi chỉ nhận ra chị bởi vì chị cọng đứa con gần hai tuổi bằng miếng thổ cẩm mà người dân tộc thường dùng để “địu” con bên mình. Lúc này tôi mới bắt chuyện và hỏi thăm thì đúng là người dân tộc Jarai, hiện tại gia đình đang sống ở K’rông Pa, thuộc Phú Bổn, tỉnh Gia lai, Kôn Tum. Thật là một bất ngờ đối với tôi; bất ngờ vì đó là nơi tôi đã từng đến, bất ngờ hơn nữa, vì nơi đó là một nơi xa xôi hẻo lánh, chỉ có những người dân tộc Jarai sống chân chất với cuộc sống mà có nhiều người và nhiều đời con cái của họ chưa một lần đi ra khỏi làng vì nhiều lý do: không có tiền, nhà nước không cho đi, nếu đi thì mà bị bắt sẽ bị đuổi xuống khỏi xe, .. vv.
Tôi lấy ghế mời chị ngồi để nói chuyện; vì nơi chị ở, tôi đã từng ở đó cách đây 3-4 năm và tôi không nghĩ là HIV/AIDS lại đến một vùng xa xôi hẻo lánh nhanh như vậy? Chị điềm đạm kể cho tôi nghe về cuộc đời của chị: chị sinh ra trong một gia đình 6 anh chị em, chị học tới lớp 7 rồi nghỉ ở nhà phụ giúp gia đình làm rãy, làm ruộng. Một hôm, có một thanh niên quê ở Thái Bình lưu lạc vào trong Tây Nguyên tìm kế sinh nhai, lại làm cho ông anh rể của gia đình chị. Thế là với tuổi mới lớn cùng với tình yêu của hai tâm hồn non trẻ họ gặp nhau rồi lấy nhau. Thế nhưng, cô bị gia cấm cản không cho lấy anh người kinh này. Bởi vì nhiều lý do, nhưng lý do mà gia đình cô không chấp nhận là anh là người Kinh và quá khứ của anh không mấy tốt đẹp gì cho lắm: anh đã từng chơi bời với gái mãi dâm, cùng từng là con nghiện hút chích xì ke. Chính vì vậy, anh đã tìm đến mảnh đất Tây Nguyên xa xôi hẻo lánh này để làm lại cuộc đời.
Từ khi anh chị quyết định sống với nhau mà không có phép cưới, gia đình không còn nhìn mặt chị nữa. Bởi vì, chị là người dân tộc Jarai mà lấy người Kinh là một trong những vấn đề cả bộ tộc không thể chấp nhận được. Hơn nữa, lấy nhau mà không có một nghi thức theo tập tục của người Jarai đó là một mối nhục cho dòng họ và gia đình. Cho nên, chị bị gia đình đuổi ra khỏi nhà và khỏi làng, và hai vợ chồng phải dựng một cái chòi ở bên ngoài làng để sống. Thế nhưng, bà mẹ thương con vẫn dấu gia đình giúp chút ít gạo và những thứ cần thiết cho đứa con gái bất hiếu của mình. Thế là hai anh chị đi làm thuê, làm mướn để sống qua ngày, mới cưới được hơn 2 năm mà có 1 đứa gần 2 tuổi và sắp sinh một đứa thứ hai, khó khăn càng chồng chất khó khăn. Cho đến một hôm, người chồng thấy càng ngày càng ốm, ăn uống không muốn ăn, lại còn ho nhiều mà không có tiền để mua thuốc để uống. Đến lúc không chịu nổi, anh chị mới đành mượn bà con lối xóm ít tiền để vaò Tphcm để chữa bệnh thì người ta xét nghiệm mới phát hiện ra anh bị nhiễm HIV giai đoạn cuối ( CD4 còn 3 con), nên họ chuyển anh về bệnh viện Thủ Đức để được điều trị Lao phổi.
Trong khi còn hoang mang, lạ nước là cái, thì gặp một ông thầy Công giáo biết hoàn cảnh và giới thiếu về sống tại mái ấm Mai Tâm. Ơû đây, chị được đưa đi xét nghiệm thì cả mẹ lẫn con đêù mang trong mình con vi rút HIV. Chị cũng bị khủng hoảng, tâm trạng bồi hồi không còn muốn ăn uống gì, ngay cả gia đình chị cũng chưa giám cho biết sự thật. Chị tâm sự: có lẽ sau khi điều trị ổn, nếu có dịp về làng chị mới cho gia đình chị biết, vì người Jarai rất quý con gái, nhưng không biết mọi người trong làng sẽ phản ứng như thế nào?
Qua câu chuyện thương tâm trên, chúng ta không thể bàng quang trước thực tế của đại dịch HIV/AIDS ngày nay. Bởi vì, HIV/AIDS có thể xâm nhập bất cứ nơi nào và bất cứ người nào không trừ một ai; cho dù người giàu hay kẻ nghèo, người sang hay kẻ hèn, người kinh hay dân tộc thiệu số…vv, tất cả đều có thể bị phơi nhiễm HIV/AIDS. Có những nơi tưởng chừng như bình yên ở một miền thượng xa xôi hẻo lánh như ở K’rông Pa mà có nhiều người trong nước Việt nam không biết nó năm ở đâu? Thế mà HIV/AIDS vẫn hoành hành, huống hồ tại các trung tâm thành phố, số lượng ăn chơi, hút chích tràn lan khắp nơi thì con số lây nhiễm còn không biết bao nhiêu?
Fx. Nguyễn Kim Phùng, CSsR
