Động Đất Ở Gần Phố Bolsa
Vũ Gia Hòa
Trưa hôm 29 tháng 7, 2008, dân Việt tỵ nạn ở Tiểu Sàigòn đã hết hồn vì một trận động đất đo được 5,4 độ trên địa chấn kế. Trận địa chấn nằm ở thành phố Chino Hills, cách phố Bolsa (trung tâm Phước Lộc Thọ) khoảng 50km, và nằm khá nông nên dù chỉ 5,4 nhưng độ lắc khá mạnh. Thiệt hại của nó không đáng kể nhưng nó cũng đã làm cho không ít người bị xây xẩm, có lẽ do ảnh hưởng tâm lý.
Hình từ mạng của chính phủ Mỹ: earthquake.usgs.gov:
Trận động đất này được coi như một điềm báo trước cho trận động đất lớn ở Calif mà theo các chuyên gia có 99% xác xuất sẽ xảy ra trong vòng 30 năm tới. Có một sự trùng hợp khá lý thú là trận động đất này đã xảy ra khi các quan chức của quận Cam đang nhóm họp để bàn chi tiết cho một cuộc tập dợt cho công chúng được sắp xếp vào đầu tháng 11 này. Nói chung, cư dân Calif thường phải đương đầu với động đất: có khoảng 10 ngàn vụ cho mỗi năm. Tuy nhiên, phần lớn chúng đều quá nhỏ (dưới 3 độ Richter) nên không thể nhận biết. Trận động đất lớn đủ để cảm nhận được là vào tháng tư vừa rồi.
Thật tình mà nói thì ở đâu cũng có những khó khăn không tránh khỏi, đặc biệt là do thiên tai gây nên vì sức của con người quá nhỏ bé. Bang Calif, miền Tây Mỹ, người ta thường phải đương đầu với động đất. Bang Florida ở miền đông thường phải đương đầu với giông bão hàng năm. Các bang Trung Mỹ lại hay bị lốc, mới đây là lụt lội. Thế nên, nếu hỏi cư dân Calif. tại sao biết Calif thường có động đất mà vẫn ở lỳ thì thường được họ trả lời có chút hài ước là vì thời tiết tốt và động đất thường xảy ra rất mau, không phải dai dẳng như bão tố hay lốc. Người ta hay nói: “chết chưa hẳn đã đáng sự bằng quá trình chờ chết.”
Lúc động đất vừa chấm dứt, rất nhiều người đã gọi điện thoại cho người thân và bạn bè. Khốn nỗi, cả hệ thống điện thoại di động và điện thoại bàn đều bị nghẽn mạch. Theo khuyến cáo của chính quyền, ta không nên dùng điện thoại những lúc khẩn cấp như thế này nếu không cần thiết. Hệ thống điện thoại chỉ nên được dùng để liên lạc cho việc cấp cứu liên quan đến nhân mạng. Thật buồn cười khi chúng ta cùng toa rập một cách thiếu ý thức để vô hiệu hóa hệ thống liên lạc cứu hộ chỉ để gọi cho nhau và hỏi: “anh có thấy đất rung không/chị có cảm được nó lắc không?”
Những điều nên làm khi động đất đang xảy ra:
- Nếu đang ở trong nhà, nên ngồi hoặc nằm xuống, che đầu, và giữ yên thế! Tránh xa các cửa sổ kiếng, tìm một nơi an toàn thật gần đó chừng vài bước như gầm bàn hay dưới khung cửa. Rất nguy hiểm khi chạy ra khỏi tòa nhà trong lúc động đất. Với kiến trúc ở Mỹ, bạn được an toàn hơn khi ở nguyên tại chỗ. Nếu đang ở trên gường, cứ ở yên trên đó và lấy gối che đầu lại. Hấp tấp chạy ra cửa dễ bị đạp miểng chai hoặc dễ bị đụng vào những vật đang rơi. Ở trong nhà cho đến khi hết lắc và biết chắc là đã an toàn mới ra.
- Trong các tòa nhà cao, thường hệ thống báo động cháy sẽ hú và các vòi cứu hỏa sẽ tự động xịt nước dù không bị cháy.
- Nếu đang ở ngoài, hãy kiếm một chỗ trống cách xa các tòa nhà, cây cối, đèn đường, và dây điện. Nằm xuống đất và giữ nguyên cho đến khi hết lắc.
- Nếu đang ở trong xe, dạt xe vào một khoảng trống bên lề, ngừng lại và ở đó với dây an toàn cài vào cho đến khi hết lắc.
- Ở các vùng ven biển, lên chỗ đất cao để tránh sóng thần thường kèm theo.
- Ở các vùng núi hay gần bãi đất sụt lở, coi chừng đá chuồi hay miểng do động đất tạo nên.
Tóm lại khi đang động đất, nếu đang ở trong nhà, nên ngồi hoặc nằm xuống, che đầu lại và giữ nguyên cho đến khi hết lắc; ai ở đâu cứ ở đó, không nên chạy vội ra ngoài trong lúc đang lắc. Sau khi động đất, không dùng điện thoại nếu không cần thiết.
Những điều nên làm sau khi động đất vừa xảy ra:
- Tự khảo nghiệm chính mình xem có bị thương tích không.
- Tránh gây thêm nguy hiểm thêm cho mình bằng cách mang quần dài, áo dài tay, giày cứng, và găng tay làm việc.
- Sau khi lo cho chính mình xong mới đi giúp người bị thương hay mắc kẹt.
- Tìm kiếm và chữa những đám lửa nhỏ để ngăn ngừa cháy.
- Phải rất cẩn thận khi vào các tòa nhà: Khám xét tường, sàn, cửa, cầu thang, và cửa sổ kiếng để biết chắc là tòa nhà không có nguy cơ bị sập, cẩn thận khi mở ngăn tủ và ngăn bếp: có thể đồ đạc đã bị dời chênh vênh.
- Kiểm soát nhà bạn xem có bị thiệt hại không. Dùng đèn chạy bằng pin để kiểm soát nhà. Tránh dùng lửa. Cho mọi người ra khỏi nhà nếu nhà không còn an toàn.
- Không cần thiết phải khóa nguồn hơi đốt. Cứ giữ nguyên nó ở vị trí mở trừ khi có mùi hơi đốt hay bạn nghĩ nó bị xì. Thường người ta hay bị nổ hơi đốt khi tự mở lại sau khi biết không có chuyện gì xảy ra.
- Giám định nếu bị hở hơi đốt, tìm kiếm những hư hại của hệ thống điện, kiểm soát ống nước và cống rãnh, kiểm soát những đồ treo, đồ trên cao như trần nhà.
- Càng sớm càng tốt, dọn dẹp các hóa chất bị vương vãi như thuốc tây, thuốc tẩy, xăng, hay các chất lỏng dễ bùng cháy.
- Coi chừng dây điện bị rớt hay ống khí đốt bể, và tránh xa những vùng nguy hiểm.
- Không hút thuốc trong nhà.
- Kiểm tra ống khói để ngăn ngừa cháy về sau.
- Giúp những hàng xóm cần giúp đỡ: người già, tàn phế v.v.
- Theo dõi tin tức từ 1 radio xách tay chạy pin để cập nhật tin tức và hiệu lệnh.
- Coi chừng hậu chấn.
- Chỉ dùng điện thoại cho trường hợp khẩn cấp liên quan đến tính mạng.
- Xem lại gia súc. Xích/cột chó vào hàng rào. Chó mèo có thể đổi tính từ hiền lành sang dữ sau động đất.
- Chụp hình thiệt hại của nhà cũng như đồ vật để đòi bảo hiểm bồi thường.
Tài liệu tham khảo:
http://www.nsa.naples.navy.mil/disasterprep/earthquakeprecautions.html
http://totalbuzz.freedomblogging.com/2008/07/30/an-earthquake-coincidence/
http://earthquake.usgs.gov/eqcenter/eqinthenews/2008/ci14383980/
http://www.redcross.org/services/disaster/keepsafe/earth.htmlVũ Gia Hòa
