Dòng Đời

Mái Tóc Thề

Lạ thật! Mấy hôm nay con bé Minh Nghi cứ hết lau nhà, lau bàn ghế rồi lại sửa soạn cái nầy thay cái khác. Chuyện thường ngày chỉ có mẹ làm, sao đột nhiên con bé siêng một cách lạ thường! Căn nhà đã cũ kỹ, có lau có chùi thì nhìn vẫn hơn cái “chòi” một tí. Tôi tò mò hỏi con gái :

– Nghi à! Mấy ngày nay sao mẹ thấy con siêng dữ vậy?

Nghe tôi hỏi nó làm ra vẻ bí mật:

– Nhà ta sắp có khách ở xa đến thăm.

– Khách xa? Tôi ngạc nhiên !!! Là ai vậy con?

Con bé thấy mẹ ngạc mhiên, nó chạy lại nắm tay tôi.

– Mẹ biết không, vài hôm nữa có một anh Việt kiều về coi mắt con.

– Làm sao con quen được người ta, mà cũng không cho mẹ biết vậy!

– Con …

Nó cúi đầu nói nho nhỏ

– Con xin lỗi mẹ, chúng con mới quen nhau qua một người bạn giới thiệu. Vì thấy sự việc chưa đến đâu nên chưa cho mẹ biết. Cách đây mấy hôm anh ấy email cho con nói là sẽ về VN thăm bà con và gặp con đó mẹ.

Tôi lo lắng

– Nhà mình nghèo, Ba con mất sớm, mẹ chỉ sợ họ về thấy cửa nhà ta rách nát họ lại đổi ý không ưng con!

– Mẹ đừng lo! Nếu vì khi chê nhà mình nghèo mà anh ấy không ưng con, thì con cũng không muốn làm quen với anh ta nữa.

Nghe con gái nói lên lòng tự trọng tôi thật đau xót. Tôi, một người đàn bà góa bụa sớm, một thân nuôi ba đứa con thơ. Mỗi buổi sáng ra chợ bưng thúng bán bưng kiếm từng đồng, chiều về vô rẫy cày bừa cuốc bẫm để có cơm cho con ăn. Có những đêm nằm một mình tủi cho thân phận! Tôi không đủ sức để lo cho bầy con được ăn no mặc đẹp. Căn nhà ngày xưa khi chồng tôi qua đời như thế nào đến bây giờ nó vẫn vậy, chỉ sửa lại mấy tấm tôn đã rỉ sét, những vách ván như muốn mục dần. Có những đêm tôi nằm mơ thấy mình có nhiều tiền xây nhà mới cho con ở, khi giựt mình thức giấc ngôi nhà cũ vẫn còn đó …
Biết làm sao hơn mỗi người có một số phận! Nay nghe con gái quen người nước ngoài người làm mẹ như tôi thấy thật là vui cùng với nỗi lo đi theo từng giờ. Tôi lại lần mò dò hỏi con:

– Con có biết anh ta người xứ nào không?

– Người ta mẹ à!

– Người ta? Cậu ta con nhà ai vậy? Con có biết không?

– Dạ không. Chỉ nghe anh là cháu nội của ông bà trùm Lâm.

Cháu nội ông bà trùm Lâm? Tôi lẩm nhẩm. Ông bà trùm Lâm có ba người con trai, hai anh lớn còn ở VN. Chỉ có … Trời ơi! Chẳng lẽ là con của anh ta, người con trai thứ ba của ông bà trùm đi Mỹ theo diện HO. Tôi choáng váng. Minh Nghi như nhận ra, nó đỡ tôi ngồi xuống hỏi vội:

– Mẹ! Mẹ sao vậy?

– Không sao, mẹ hơi bị chóng mặt, để mẹ vô nằm nghỉ một tí là hết.

Vừa nằm xuống thì cả một qúa khứ như trở về bên tôi …

Trước năm 1975, tôi chỉ là một cô gái mới lớn, đầy vui tươi và mơ mộng. Thời đó những cô gái như chúng tôi chỉ mơ nghĩ đến các anh lính, nhất là những anh lính sĩ quan. Bọn gái chúng tôi chỉ mong những ngày các anh về phép. Trong xóm tôi có một anh lính, nhà anh ở Hàng 3, còn nhà tôi ở ngay Ngã 4 Hàng 2. Mỗi lần về phép anh đều ghé vào nhà tôi chào thăm ba mẹ tôi và luôn thể hỏi thăm cô bé Mai Hoa có khoẻ không; và anh còn có quà cho tôi, đó là một gói ô mai. Lần nào tôi cũng nấp sau cánh cửa, chỉ cần nghe anh hỏi đến tôi là, tôi chạy ra khoanh tay “Chào anh!” Anh nhìn tôi cười, đưa gói ô mai cho tôi và nói: “Ráng ăn mau lớn lấy chồng”. Tôi đỏ mặt e thẹn nhận lấy gói quà mà lòng thật đầy hạnh phúc! Hết phép anh trở lại đơn vị, trước khi đi anh cũng ghé nhà tôi chào ba mẹ tôi và hay nói đùa với tôi:

– Mai Hoa nhớ ngoan chờ anh về! Rồi anh bẹo vào má tôi một cái.

Chỉ có vậy thôi mà suốt thời gian anh xa nhà, tôi luôn ôm ấp hình bóng anh lính mang lon trung úy và tên anh “Cao Duy Vân”. Tôi mơ ước có một ngày anh trở về và nói lời yêu thương với cô gái cùng xóm mà ngày đêm đang chờ anh.

Rồi vận mạng đất nước thay đổi, sau ngày 30 tháng 4 anh trở lại làng mình, nhưng không còn là anh lính sĩ quan oai phong như xưa nữa, mà chỉ còn là một người dân thường. Lần nầy về anh không ghé nhà tôi chào ba mẹ tôi như trước, mà hình như anh không bước chân ra khỏi nhà. Tôi có hỏi thăm mấy người em của anh, em anh thở dài nói “Anh không muốn làm gì nửa chỉ nằm lì trong phòng”. Tuần sau tôi nghe tin anh ra trình diện để đi học tập cải tạo. Trước ngày ra đi khi gặp tôi ở sân nhà thờ Họ, anh nhìn tôi buồn buồn nói:

– Ngày mai anh đi trình diện, không biết khi mô mới về. À lần nầy anh về không có quà  cho em, em có buồn anh không?

Tôi lắc đầu lia lịa

– Em không buồn, em bây giờ lớn rồi không còn thích ăn kẹo nữa!

Anh nắm tay tôi:

– Ngày mai anh đi rồi, em ở nhà mạnh giỏi, chắc là anh không thể uống được ly rượu mừng của em.

Tôi nhìn anh mà nước mắt cứ chảy ràn rụa trên má!

Thời gian cứ vô tình trôi qua, anh đi biền biệt. Tôi lớn lên với gia đình, với xóm làng, với bạn bè trong xứ đạo. Và cũng như bao cô gái khác, tôi lấy chồng, chồng tôi người làng bên. Lấy chồng được một năm tôi sinh đứa con trai đầu lòng cũng là năm anh được thả về từ trại cải tạo. Nghe mẹ tôi nói, có lẽ anh biết tôi lấy chồng, nên anh không còn ghé vô nhà chào ba mẹ tôi như trước nữa. Có lần tôi bế con về ngoại chơi và gặp anh ở ngã tư đường, anh vui vẻ hỏi:

– O mi khỏe không? Cháu mấy tuổi rồi?

– Dạ em khỏe, còn anh lúc ni sao rồi?

– Cũng thường thôi, đang thất nghiệp nên đi lang thang.

Và kể từ đó hễ có dịp gặp tôi anh đều gọi tôi “O MI”. Anh cải tạo về được một năm thì lấy vợ, vợ anh là lớp đàn em tôi xa. Nghe đâu vợ anh thua tuổi anh gần con giáp. Tôi  mừng cho anh đã lấy được vợ trẻ cùng làng. Năm sau vợ anh sinh con trai rồi vợ anh lại sinh tiếp một cậu con trai nữa. Còn tôi mãi đến 3 năm sau mới sinh thêm đứa con gái là bé Minh Nghi …

– Mẹ ơi! Cho con gỡ mấy tấm hình Diễm Mi và Lý Thu Thảo xuống nha mẹ.

Tôi giựt mình vì tiếng con gái vọng xuống từ nhà trên.

– Không được! Mấy tấm hình đó là kỷ niệm của ba con hồi xưa.

Tôi bước ra nhà trên, nhìn mấy tấm lịch cũ có hình của mấy diễn viên Diễm Mi, Lý Thu  Thảo đã ngã sang màu vàng.

– Me ơi ! Hồi đó ba thích mấy bà nầy vừa đẹp vừa có tên hay, sao ba đặt tên con nghe xấu quá!

– Làm gì có! Tên con kêu nghe dễ thương lắm! Minh là tên lót của dòng họ bên nội con,  còn Nghi là ba muốn đặt cho anh em con. Minh Lộc, Minh Nghi là để nhớ đến làng Nghi Lộc ở ngoài Bắc.

– Ủa! Vậy hả mẹ! Nhìn con gái vui vẻ, khuôn mặt rạng rỡ của nó cũng làm tôi vui lây và hồi hộp chờ đợi người khách quí sắp đến thăm.

Trở lại những năm trước, đến năm 1992 gia đình anh được đi sang Mỹ định cư theo diện HO. Vài năm sau mẹ anh có khoe với mẹ tôi rằng vợ anh sinh thêm một cậu con trai nữa, còn tôi cũng sinh thêm một trai. Khi sinh đứa con trai thứ ba được 3 tháng thì một biến cố đau thương đổ xuống gia đình tôi, chồng tôi bị tai nạn qua đời, để laị cho tôi ba đứa con thơ và mọi nỗi lo trên đời nầy. Thời gian không chờ không đợi ai! Nó cứ trôi đi rồi trôi đi. Cách đây ba năm anh có về lại VN, gặp mẹ tôi anh có hỏi thăm đến mẹ con tôi. Còn tôi thì không gặp anh, mà nếu có gặp thì chắc anh không còn nhận ra cô bé Mai hoa ngày xưa nữa đâu. Vì hoàn cảnh vì bôn ba với dòng đời tôi đã già đi trước tuổi, mái tóc dài mượt mà của một thời với bao nhiêu niềm mơ ước nay đã bạc nhiều và suốt ngày được búi lên như “bà già quê”.

Ngày chờ đợi cũng đến, con trai anh về và gặp con gái tôi, bé Minh Nghi. Hai đứa có vẻ hợp ý nhau lắm. Con trai anh cao như anh, tính tình vui vẻ hòa đồng. Đến nhà tôi không thấy nó có vẻ gì khinh chê, đụng đâu ngồi đó không ngại bụi đất đỏ làm dơ quần áo. Sau hai tuần về chơi, con trai anh báo cho mọi người biết tuần kế ba nó về VN và sẽ tổ chức đám hỏi. Nghe tin tôi vừa hồi hộp vừa lo, vừa thấy ngại vì nhà mình quá nghèo.

Ngày đám hỏi, tôi nhìn vào gương thấy mình tàn đi nhiều. Tôi đi ra tiệm uốn tóc bối lại mái tóc. Tôi lựa một bộ áo dài màu nhã, sửa soạn xong tôi chợt cúi đầu xấu hổ. Đám hỏi của con gái, mẹ làm gì mà sửa soạn thế nhỉ! Có phải tôi sắp được gặp lại anh chăng!?

Khi họ đàng trai đến, hai bên chào hỏi nhau. Anh đứng ra đại diện đàng trai xin cưới hỏi con gái tôi. Trông anh mập và trẻ ra. Anh vẫn như xưa, hình bóng của một sĩ quan bảnh bao! Sau đó họ hàng đàng trai trao sính lễ cho con gái tôi. Tôi thấy mẹ anh cũng tiến ra tặng cho con gái tôi một hộp vuông bọc giấy kiếng rất đẹp. Xong buổi lễ anh đi lại gần tôi nheo mắt cười nói:

– Anh và O Mi hôm nay thành sui gia với nhau rồi.

Chiều đến khi khách đã về hết, Minh Nghi mở những gói quà ra, khi mở đến cái hộp của bà nội bên chồng tặng, một chiếc lược bằng gỗ được gói kỹ với hai lớp vải. Minh Nghi cầm chiếc lược lên coi rồi la lên:

– Mẹ ơi! Chiếc lược có khắc tên mẹ nè!

Tôi nhận chiếc lược từ tay con bé. Nhìn kỹ chiếc lược làm bằng gỗ Cẩm Lai, không sắc sảo cho lắm, nhưng hàng răng lược đều đặn, mặt bên phải khắc những bông hoa mai, còn mặt bên kia khắc bốn chữ “Thương tặng Mai Hoa”. Đang suy nghĩ ai đã làm chiếc lược nầy, thì bé Nghi cười nói lớn:

– Không biết chiếc lược nầy tặng cho mẹ hay cho con đây. Nhưng quà của bà nội thì con giữ nghe mẹ.

Tôi gật đầu
– Phải! Nó là của con!

Nhìn con bé cẩn thận cất chiếc lược vào hộp, lòng tôi dấy lên một chút nao nao. Suốt đêm hôm đó tôi nằm trằn trọc không ngủ được, hình ảnh chiếc lược cứ lãng vãng trong tâm trí tôi.

Hôm sau đang một mình loay hoay quét dọn lại căn phòng khách, có tiếng gõ cửa.

– Vào đi, nhà có đóng cửa mô mà gõ! Tôi nghĩ là mấy người hàng xóm.

Anh bước vô. Tôi nhìn anh lúng túng:

– Ơ … Chào anh! M…ời … mời anh ngồi.

– Mai Hoa!

Anh gọi tên tôi, cái tên mà lâu nay những người thân cũng như bạn bè hàng xóm hình như đã quên hẳn. Họ chỉ gọi tôi là “Mệ Trung” (tên chồng tôi) hay “O Trung”. Anh nói tiếp:

– Hôm qua mẹ anh có nói là đã tặng cho bé Minh Nghi …

Tôi đỡ lời anh

– Con bé nó thích lắm! Cám ơn anh và gia đình.

– Thật ra … a.n.h … À chiếc lược đó anh làm khi còn ở trong tù cải tạo, định khi được trở về nhà sẽ đem tặng cho một người con gái có mái tóc dài đen mượt, nhưng người con gái đó đã đi lấy chồng. Vì lỡ khắc tên trên đó nên không còn cho ai được nữa, chỉ còn đưa cho mẹ để mẹ chải đầu. Nào ngờ đâu mẹ biết chiếc lược đó con trai mình làm cho ai, nên mẹ gói lại và cất kỹ, định có dịp nào đó sẽ trao cho người mà anh muốn tặng. Và dịp nầy mẹ đã lấy nó làm quà cho bé Minh Nghi.

Nói xong những lời phân trần. Anh nhìn tôi:

– Em an tâm, gia đình anh sẽ thương yêu và chăm sóc cho Minh Nghi, và các con sẽ lo cho mẹ con em.

Ngoài trời mây đen chợt kéo đến, cơn mưa cuối mùa vội vã trút xuống…

MTT